Cryptoanalyse
Cryptoanalyse is het onderzoeken van geheime berichten om de code te kraken.
Letterfrequenties
Letterfrequenties laten zien hoe vaak elke letter in een tekst voorkomt, wat kan helpen om patronen te vinden.
Hoe is het gebruik van letterfrequenties ontstaan?
Letterfrequentie-analyse is meer dan duizend jaar geleden bedacht door een slimme geleerde uit Bagdad, genaamd Al-Kindi.
Hij merkte op dat in elke taal sommige letters veel vaker voorkomen dan andere. Bijvoorbeeld: in het Nederlands, het Engels en het Duits is de ‘e’ de meest gebruikte letter. Daarna volgen in het Nederlands de ‘n’ en de ‘a’, in het Engels de ‘t’ en de ‘a’, en in het Duits de ‘n’ en de ‘i’.
Al-Kindi bedacht dat je dit patroon kunt gebruiken om geheime berichten te ontcijferen. Je telt dan hoe vaak elke letter in de code staat en vergelijkt dat met de normale frequenties van de taal. Zo kun je stap voor stap achterhalen welke letter welke is.
Zijn idee verspreidde zich later naar Europa en werd eeuwenlang gebruikt om geheime berichten te lezen. Pas toen er in de twintigste eeuw slimme codeermachines kwamen, werd deze methode minder krachtig.
Wat zijn letterfrequenties ?
Letterfrequenties vertellen je hoe vaak een letter voorkomt in een tekst. In elke taal gebruiken mensen sommige letters vaker dan andere. Als je een lange tekst bekijkt, zie je een patroon: een paar letters komen heel vaak voor, en andere letters zie je maar weinig. Dit patroon is voor elke taal anders, maar het verandert niet veel. Daarom kun je letterfrequenties gebruiken bij cryptoanalyse. Je kijkt welke letters in een geheime boodschap vaak voorkomen. Die letters vergelijk je met de normale frequenties van een taal. Stap voor stap ontdek je zo welke letter welke is. Op die manier helpt letterfrequentie-analyse je om codes te kraken.
Lees meer over Letterfrequenties op Wikipedia
De functie Letterfrequenties (cryptoanalyse)
In GC Wizard kun je deze functie(s) vinden in de map Codering en Codes →Letterfrequenties (cryptoanalyse).
Hoe werkt de functie?
Deze functie telt hoe vaak elke letter in je tekst voorkomt en laat je dit vergelijken met de standaardfrequenties van verschillende talen.
Invoer
Bovenaan staat een tekstveld. Typ hier de tekst die je wilt analyseren.
Instellingen
Onder het invoerveld staan twee keuzemenu’s. Hiermee kies je een taal en hoe de resultaten worden getoond.
Vergelijk met
In dit menu kies je een taal. De app kent de letterfrequenties van zestien talen, zoals Engels, Duits, Frans en Nederlands. Na je keuze zie je in de tabel welke letters in die taal vaak voorkomen. Zo kun je jouw tekst vergelijken met een normale tekst in die taal.
Sorteer op
Hier kies je de volgorde van de resultaten. Er zijn drie mogelijkheden:
- Alfabetisch: de letters staan van A tot Z. Dit is handig als je een bepaalde letter snel wilt vinden.
- Aantal (Uitgelijnd): de letters staan op volgorde van hoe vaak ze voorkomen in jouw tekst. Naast elke letter zie je de vergelijkingswaarde van de gekozen taal.
- Aantal (onafhankelijke volgorde): de letters staan van vaak naar weinig. De vergelijkingstaal staat in een aparte kolom. De app kijkt welke letters in jouw tekst het meest voorkomen.
Uitvoer
Onder Uitvoer zie je de tabel met de resultaten. De tabel toont de letters, het aantal keer dat ze voorkomen en het percentage. Naast de vergelijkingstaal zie je ook het standaardpercentage van die taal.
Achter iedere letter staat een kopieerknop 
. Hiermee kun je de resultaten direct kopiëren.
Bij de optie Aantal (onafhankelijk) verschijnt er een knop: Exporteren naar de tool Vervangingen. Met deze knop stuur je de automatisch gekoppelde letters direct door naar de tool Vervangingen. Daar kun je verder werken met je vermoedens om de code te kraken.
