De NEMA is een Zwitserse codeermachine uit 1947 die berichten geheim maakte met draaiende schijven, als opvolger van de Duitse Enigma.
Hoe is NEMA ontstaan?
De NEMA ontstond omdat Zwitserland een veiligere codeermachine wilde dan de Duitse Enigma. In 1941 begon een Zwitsers team met de ontwikkeling van een nieuwe machine. Na enkele jaren testen ging de NEMA in 1947 in dienst bij het Zwitserse leger. De naam betekent ‘Nieuwe Machine’. De machine bleef jarenlang geheim en werd later verkocht aan verzamelaars.
Wat is NEMA ?
De NEMA is een mechanische machine met een toetsenbord en lampjes. Je typt een gewone tekst in en de machine laat een geheime tekst zien. De ontvanger zet zijn machine op dezelfde stand en typt de geheime tekst in. Dan verschijnt de oorspronkelijke boodschap weer.
De machine heeft tien draaiende schijven, ook wel rotors genoemd. Vier schijven veranderen de letters, één schijf kaatst het signaal terug en vijf schijven bepalen wanneer de andere schijven draaien.
Als je een letter indrukt, gaat er een elektrisch signaal door de schijven. Elke schijf verandert het signaal op een vaste manier. De reflector kaatst het signaal terug door de schijven. Aan het eind licht een andere letter op. Na elke toets draaien sommige schijven een stukje. Daardoor geeft dezelfde letter de volgende keer een ander resultaat.
Dit systeem maakt het bericht heel moeilijk te kraken. Zonder de juiste instellingen weet je niet welke schijven hoe stonden. Alleen wie de machine op dezelfde manier instelt, kan het bericht weer lezen.
De functie NEMA
In GC Wizard kun je deze functie vinden in de map Codering en codes → NEMA
Hoe werkt de functie?
Invoer
Bovenaan het scherm staat een schakelaar met de standen: Oorlogstijd en Training.
Training is voor oefenen en testen. Oorlogstijd is voor echte geheime berichten. Het verschil zit in de binnenste sleutel: elke stand gebruikt andere waarden.
Daaronder staat een tekstveld. Hier wordt het bericht ingevoerd dat versleuteld of ontsleuteld moet worden. Hierbij kunnen letters, cijfers en spaties worden gebruikt.
Instellingen
Binnenste sleutel
De binnenste sleutel bepaalt welke schijven in de machine worden gebruikt en in welke volgorde. Het formaat is altijd vier paren, elk met twee cijfers, een streepje en één letter. De paren worden gescheiden door een spatie. De app helpt bij het invullen door automatisch het juiste formaat te tonen.
Bij Training zijn de mogelijke waarden:
- Cijfers: 16, 19, 20, 21
- Letters: A, B, C, D
- Voorbeeld: 16-A 19-B 20-C 21-D
- Elk cijfer en elke letter mag maar één keer voorkomen.
Bij Oorlogstijd zijn de mogelijke waarden:
- Cijfers: 12, 13, 14, 15, 17, 18 (kies er vier)
- Letters: A, B, C, D, E, F (kies er vier)
- Voorbeeld: 12-A 13-B 14-C 15-D
- Ook hier mag elk cijfer en elke letter maar één keer voorkomen.
Buitenste sleutel / Rotor
De buitenste sleutel, ook wel rotor genoemd, bestaat uit precies tien letters. Een voorbeeld is DISTELFINK. Deze sleutel bepaalt de beginstand van de schijven.
Overeenkomsten
Er zijn drie overeenkomsten die met de ontvanger gelijk moeten zijn. Als deze niet gelijk zijn kan het bericht niet goed gelezen worden.
- Spatie: in een versleuteld bericht kunnen geen spaties worden gebruikt. Daarom worden letters afgesproken die een spatie voorstellen.
Standaard zijn dit de letters XY. Wanneer de app deze letters ziet, wordt er een spatie getoond in de uitvoer. - Verschuif naar cijfer: de NEMA-machine werkt vooral met letters. Om toch cijfers te kunnen versturen, wordt een speciale letter afgesproken. Wanneer deze letter wordt gezien, weet de machine dat de volgende tekens cijfers zijn.
Standaard wordt hier de letter X voor gebruikt. - Verschuif naar letter: na de cijfers moet de machine weer terug naar letters. Ook hiervoor wordt een speciale letter afgesproken. Wanneer deze letter wordt gezien, weet de machine dat de volgende tekens weer normale letters zijn.
Standaard wordt hier de letter Y voor gebruikt.
Voorbeeld: stel dat X is afgesproken voor verschuiven naar cijfers en Y voor verschuiven naar letters. Het bericht “Hallo 123 Wereld” wordt dan ingevoerd als “Hallo X123YWereld”. De app zet dit om naar de juiste vorm bij het ontsleutelen.
Uitvoer
Als de sleutels kloppen, worden drie resultaten getoond.
Eerst wordt het versleutelde of ontsleutelde bericht getoond. De tekst staat in groepen van vijf tekens.
Buitenste sleutel / Rotor
Onder Buitenste sleutel / Rotor staat de stand van de schijven na het verwerken van het bericht.
Geïnterpreteerde tekst
De geïnterpreteerde tekst maakt de uitvoer leesbaar.
GC Wizard houdt rekening met de wissel tussen letters en cijfers en spaties die onder Overeenkomsten zijn afgesproken.
Foutmeldingen
Als de sleutels niet kloppen, toont GC Wizard een melding: FOUT: Check binnen/buitenste sleutel.
Controleer dan deze punten:
- Binnenste sleutel: heeft deze het juiste formaat?
- Vier paren van 2 cijfers, een streepje en 1 letter
- Gebruik alleen de waarden die horen bij de gekozen stand (Training of Oorlogstijd)
- Buitenste sleutel:
- De sleutel moet 10 letters bevatten
- Alleen letters dus geen cijfers of spaties.
